Isı Pay Ölçerli Merkezi Sistem

Merkezi sistemle ısıtılan binalarda radyatörlere takılan pay ölçer cihazları, daire sahiplerine kombideki gibi kullanma özgürlüğü ve tasarruf etme olanağı sağlıyor.
    
     Tükettiği ısı enerjisinin yüzde 70'ini ithal eden, 2005 yılında petrol ve doğalgaz alımı için 21.5 milyar dolar ödeyen Türkiye, enerjiyi verimli kullanabilmek ve bu sayede tasarruf etmek amacıyla Enerji Verimliliği Kanun Tasarısı hazırladı.
    
     Enerji Verimliliği Kanun Tasarısı'nın bir düzenlemesi de konutlardaki ısı verimliliğini sağlamaya yönelik. Bu amaç doğrultusunda yeni yapılan binalara ısı kimlik belgesi verilmesi zorunlu tutulacak. Bu kimlikte binanın, enerji kullanımı ve enerji tasarrufuna yönelik özellikleri yer alacak. Bina ısı kimlik belgesi, eski yapılara ise 10 yıl içinde aşama aşama verilecek.
    
     Tasarıda dikkat çeken düzenlemelerden biri de bireysel ısıtma ve merkezi ısıtma sistemlerinin teşviki. Bu düzenlemeyi içeren tasarı maddeleri aynen yasalaşırsa, apartmanlarda bireysel sistemden merkezi sisteme geçiş için 'oy çokluğu' yeterli olacak. Ancak merkezi sistemle ısınan apartmanlar bireysel ısıtmaya geçmek istediklerinde 'oybirliği' şartı aranacak. Bu maddeyle daha ekonomik olduğu belirtilen merkezi sistem ısıtma özendirilmek isteniyor.
    
     Ancak Türkiye'de son yıllarda moda, bireysel ısıtma. Eski merkezi sistemden canı çok yanan daire sahipleri, "Kombi taktırırım, yaktığım kadar öderim" diyerek, Türkiye'nin, Avrupa'nın ikinci kombi pazarı haline gelmesini sağladılar.
    
     Türkiye'de yılda 600 bin kombi satıldığını belirten yetkililer, doğalgaza geçen yeni illerle birlikte, bu rakamın 1 milyona çıkacağını vurguluyorlar.
    
     Daire sahiplerini merkezi sisteme geçişe özendiren tasarıya karşın, daire sahiplerinin merkezi sisteme karşı önyargılarının devam ettiğini belirten yetkililer, pay ölçer adı verilen cihazlarla artık merkezi sistem ısıtmanın da bireysel ısıtma gibi kullanılabileceğini belirtiyorlar.
    
Pay ölçerle kimin ne kadar yaktığı biliniyor
      Pay ölçerle yakıt gideri hesaplama yönteri birçok binada kullanılıyor. Radyatörlere monte edilen pay ölçerler, radyatöre ne kadar ısı geldiğini saptayarak hafızasına kaydediyor. Belli periyotlarla sayaç okumaya benzer bir
     şekilde yapılan ölçümler kaydediliyor. Pay ölçerlerden alınan veriler bilgisayar programında faturaya dönüştürülerek daire sahiplerine veriliyor.
    
     Isınma gideri, pay ölçer sistemle hesaplanan daire sahipleri, aynı kombi sistemde olduğu gibi, evde bulunmadıkları zamanlarda radyatörlerini kapatarak tasarruf edebiliyorlar. Ya da radyatörlerini kendi ısınma konforlarına göre az ya da çok açabiliyorlar, bazı odalardaki radyatörleri kapalı tutabiliyorlar. Isıyı kullandıkları ölçüde yakıt faturası ödüyorlar.
    
     Pay ölçerlerin okunması da radyo frekansı ile uzaktan erişimle yapılıyor. Böylece belli zamanlarda daire sahipleri rahatsız edilmemiş oluyor.
    
     Devam eden uygulamaya göre pay ölçer taktırmak isteyen apartmanlarda oybirliği şartı aranıyor. Daire sahiplerinden bir tanesi bile karşı çıksa pay ölçer sistemi takılamıyor. Yeni tasarıda, merkezi sistemin avantajını ortaya koyan pay ölçersistemlerinin kullanımını özendirici hükümlerin de yer alması isteniyor.
    
     Öte yandan tasarı, ikamete açılmış olan apartmanlarda merkezi sistemi teşvik ediyor ancak yeni yapılan binalarda ısıtma sistemi tercihi, binayı yapan müteahhitin inisiyatifine bırakıyor.
    
Pay ölçerle yüzde 40'a varan tasarruf imkanı
      Pay ölçer sistemini kuran şirketlerden Techem Türkiye, merkezi sistemin avantajlarını ortaya koyan bir sempozyum düzenledi. İstanbul Polat Renaissance otelinde düzenlenen sempozyumda konunun uzmanları, pay ölçerle hesaplanan merkezi sistem ısıtmada yüzde 40'a varan ölçüde tasarruf sağlanabildiğini söylediler.
    
     TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı Soner Aksoy, "Bizim gibi, enerjide dışa bağımlı olan ülkelerde, enerjiyi bir mirasyedi gibi kullanmayakimsenin hakkı yok" dedi. Aksoy tasarı hükümlerine göre bütün yeni konutlara enerji kimlik belgesi verileceğini, eski binalar için de en geç 10 yıl içinde Enerji Bakanlığı'ndan ısı kimlik belgesi alınmasının zorunlu olacağını söyledi.
    
     Tasarının yasalaşması halinde enerjiyle ilgili derli toplu bir düzenlemenin gerçekleşmiş olacağını belirten Aksoy şöyle konuştu: "21. yüzyılda dünyadaki tüm dengeleri değiştiren enerji, ülkemizin en önemli ithalat giderini oluşturmaya devam ediyor.
    
     Petrol ve doğalgazdaki dışa bağımlılığımız, enerji kaynaklarının daha da verimli kullanılması gerektiğini ortaya koyuyor. Özellikle konutların ısıtılmasında enerji kaynaklarını verimli kullanmak sadece ülkemizin değil başta Avrupa ülkeleri olmak üzere tüm dünyanın en önemli sorunudur.
    
AB'de pay ölçer zorunlu
      Techem Holding Yönetim Kurulu Üyesi Hans Lothar Shafer, Sanayi ve Enerji
     Komisyonu'nda kabul edilen Enerji Verimliliği Tasarısı'nda merkezi ısıtma sistemlerinin teşvik edilmesinin olumlu bir gelişme olduğunu söyledi. Pay ölçer üreticisi Techem'in Avrupa'daki deneyimlerini anlatan Shafer, enerji tasarrufuyla ilgili olarak gelişmiş ülkelerde enerji savurganlığını önlemek için bir dizi yasal önlemler alındığını belirterek şunları
     söyledi:
    
     "Enerjiyi verimli kullanmalıyız. Avrupa Birliği (AB) ülkeleri enerjinin verimli kullanılmasının gereğini kavramış ve bunun için yasal düzenlemeleri hayata geçirmiştir. Isı pay ölçer kullanımı Almanya'da 1983'ten, AB ülkelerinde ise
     1993'ten bu yana zorunlu. Almanya ısı payölçer kullanımını ile yüzde 30 tasarruf yaptığını resmi olarak açıkladı.
    
     Techem Genel Müdürü Orhan Altun da AB'ye üye olma yolunda ilerleyen Türkiye için enerji verimliliğinin çevresel sorumluluk olmasının yanı sıra yasal zorunluluk olması gerektiğini söyledi. Altun, Techem Türkiye'nin çalışma ilkeleri ve faaliyetleriyle enerjinin verimli kullanımı konusunda önemli katkıda bulunduğunu belirtti. Altun, şu bilgileri verdi:
    
     "Yapılan araştırmalar gerek ilk yatırım, gerekse enerji tasarrufu ve işletme ekonomisi açısından merkezi ısıtma sistemlerinin bireysel ısıtma sistemlerine göre önemli avantajları olduğunu gösteriyor. Merkezi sistemle ısınan binalarda karşılaşılan ve insanları bireysel ısınmaya yönlendiren en önemli sorun ısınma giderlerinin adil paylaşılmamasıdır. Isıtılan alanın büyüklüğüne göre yapılan paylaşımlar sonucu karşımıza bir yanda yeterince ısınamayan, diğer yanda fazla ısıyı açık pencerelerden dışarı veren, dengesiz ısınan binalar çıkıyor. Sonuç, gittikçe kabaran enerji faturalarıdır.
    
     Pay ölçerler, merkezi sistem ısıtmalarda herkesin kullandığı ısı tüketimini ölçüyor, herkesin kendi ısısını ayarlamasını ve kendi kullandığı enerjinin parasını ödemesini sağlıyor, sistem tadilatı gerektirmiyor ve kolaylıkla monte edilebiliyor, radyo frekans sistemiyle binaların içine girmeye gerek kalmadan bilgisayar yardımıyla okunup ve faturalandırılıyor.

Isı pay ölçer nedir? Nasıl çalışır?

Sistem 2 parçadan oluşmaktadır.

1. Termostatik vana 2. Isıpay ölçme cihazı (sayaç)

Termostatik vananın işlevi radyatöre giren sıcak suyu istenilen sıcaklığın dışında sisteme geri döndürmek dolayısıyla cam açmak yerine tasarrufu teşvik etmektir. Termostatik vananın yanında bir de ısıpay ölçer adı verilen sayaç yeralmaktadır. Bu cihaz da radyatöre belirlenen zaman diliminde kaç kW ısı girdiğini ölçmektedir.

Tayin edilen zaman diliminde bu cihazlardan okuma yoluyla alınan veriler değerlendirilerek yakıt faturası daha adil bir biçimde konutlara paylaştırılmaktadır. Cihazlardan okuma günümüz teknolojisinde radyofrekansı marifetiyle konutlara girmeden uzaktan yapılabilmektedir.

Okuma maliyeti konut başına 1-2 civarındadır. Isıpay ölçme cihazının ithalatını yapan firmalar bu işi de yapmaktadır. Cihaz fiyatı ise termostatik vana ve ısıpayölçer dahil 40-50 dır. Burada problem bu cihazı her radyatör girişine monte etmektir. Burada handikap merkezi sistem ısıtmalarda sıcaksu boruları kazan dairesinden birden fazla kolonla konutlara dağılmasıdır. Yeni yapılan sistemlerde aynı şebeke suyu gibi her bir konuta tek bir boru ayrıldığından aynı su sayacı gibi ısı sayacı kazan dairesine konulmakta okuması da kolay olmaktadır.

100 m² bir konut için 6 grup radyatör olduğunu varsayalım. Montaj maliyetini de 20 alalım. 480 yani 900-1,000 TL gibi bir maliyet çıkar. Yıllık 1,800 TL yakıt faturası olan bir konut % 25-30 tasarruf sağlasa 6 ayda en fazla 2 yılda yapılan yatırımı geri almaktadır. Sistemin çalışma prensibi oda termostadı vasıtasıyla istenilen oda sıcaklığına ulaşıldığında termostatik vana radyatör girişini otomatik olarak kapatmakta ve tasarruf yapılmaktadır.

Böylelikle konut sakinleri fazla ısındıklarında camları açamayacaklardır. Her radyatöre takılan termostatik vanalar sayesinde, daire sakinine her odayı istediği sıcaklığa ayarlama imkanı sağlanır. Bu sayede kullanılmayan odalarda radyatör sıcaklığının düşürülmesi önemli derecede ısı enerjisi tasarrufu sağlar.

Genel kural olarak, her 1°C oda sıcaklığının düşürülmesi % 6 oranında ısı enerjisi tasarrufu sağlandığı bilinmektedir. Bu da CO2 salınımının azaltılması ve de heşeyden önce yakıt giderlerinde tasarruf demektir.