Türkiye Washington Büyükelçiliği Rezidansının Öyküsü

ABD’de ırkçılığın yaygın olduğu 1930’larda kapılarını caz müzisyenlerine açan Türkiye’nin Washington Büyükelçiliği, “Ertegün Caz Serisi”yle, caz konserlerine ev sahipliği yapmayı sürdürüyor. Büyükelçilik, büyük ilgi gören ilk caz konserinin ardından, yeni kuşak caz müzisyenlerini ağırlamaya devam ediyor.

Serinin ikinci konseri de Boeing firmasının sponsorluğu ve Jazz at Lincoln Center’in işbirliğiyle, büyükelçiliğin caz tarihinde önemli bir yeri olan rezidansında yapıldı. Çok sayıda konuğun ağırlandığı gecede, Helen Sung Quartet bir konser verdi. Sahnede başarılı bir performans sergileyen grup, 1930 ve 1940’larda, ırkçılığın yaygın olduğu dönemde, kendilerine “sıcak yuva” ve “eşit düzeyde birliktelik” sağlayan büyükelçiliğin rezidansında eşsiz müziklerini yapan ünlü caz ustalarının kulaklarını çınlattı. Türkiye’nin Washington Büyükelçisi Namık Tan da konser öncesinde yaptığı konuşmada, caz müziğin büyükelçilik rezidansı tarihindeki önemini anlattı.

OSMANLI MİMARİSİ
Rezidansın ilk sahibi cam şişelerin ağzına takılan gazoz kapağını icat ederek ünlü olan Edward Hamlin Everett. Gazoz kapağı sayesinde zengin olan Everett tam bir İstanbul ve Doğu hayranıymış. Sık sık İstanbul’a gelen Everett bu ziyaretleri sırasında Pera’daki Amerikan Elçiliği Kançılarya binası ile Sadrazam İzzet Paşa’nın evinin tasarımını yapan mimar George Oakley Totten Jr. ile tanışmış.

Everett, İstanbul’da tanıştığı bu yeni dostundan kendisi için Doğu esintileri taşıyan bir konut tasarlamasını rica etmiş. Böylece Washington’da temeli atılan malikane 1917’de tamamlanmış. Everett’in malikanesi 1920’lerde New York Metropolitan Operası sanatçılarının sahne aldığı görkemli müzik geceleriyle ün kazanmış. Everett ölmeden önce eşine ve çocuklarına “Bu evi bir gün satma kararı alırsanız, önce Türklere teklif edin” vasiyetinde bulunmuş. Gazoz kapağının mucidi ölünce ailesi onun bu vasiyetini unutmamış ve bina 1932 yılında Everett’in dul eşi tarafından Türkiye Büyükelçliği’ne kiralanmış.

ATATÜRK İSTEDİ
1936 yılında bina Atatürk’ün isteğiyle içindeki eşyalarla birlikte 200 bin dolara satın alınmış. Ertegün kardeşler, 1934-1944 yılları arasında büyükelçi olan babaları Mehmet Münir Ertegün ile bu evde 10 yıl yaşamış ve evin kapılarını Afrika kökenli Amerikalı caz müzisyenlerine açmışlar. Ertegünler, beyazların siyahlarla aynı otobüse bile binmediği bir dönemde yaptıkları bu açılımla özellikle siyahların kalplerini fethetmiş.

Bu dönemde dünya turnelerine çıkan ve gittikleri her yerde büyük bir coşkuyla karşılanan caz müzisyenleri Türkiye Büyükelçiliği’nde konserler vermeye başlamışlar. İşte, Türkiye’nin ırkçılık yapmaksızın, tüm insanları kucakladığının önemli göstergelerinden olan bu hikâye, şimdilerde Büyükelçi Namık Tan tarafından tozlu kitap sayfalarında kalan ve unutulmaya yüz tutan bir anı olmaktan çıkartılıp, aynı müzikle tekrar tüm Washington’a hatırlatılıyor.

Kaynak: Habertürk