TMMOB'dan Erdoğan Bayraktar'a Fahri Doktora Verilmesine Tepki

Hemşerimiz Erdoğan Bayraktar ise ‘bu fahri doktora unvanının hayatındaki en büyük ve en onurlu ödül olduğunu’ ifade ediyor. Oysa Erdoğan Bayraktar gerek son dönemlerdeki ilginç açıklamaları, gerekse TOKİ'nin kentsel dönüşüm uygulamaları ve kalitesiz konut üretimi nedeniyle mağdur ettiği kesimlerin tepkisini çekmişti. Kentsel dönüşüm ve konut konusunda iki yetkin oda olan TMMOB Şehir Plancıları Odası ve TMMOB İnşaat Mühendisleri odası Erdoğan Bayraktar’a fahri doktora unvanı vermesi üzerine birer basın açıklaması yaparak tepki gösterdi. Bölgemizde de faaliyet gösteren TOKİ’ nin çalışmalarının kusursuz olduğunu söylemek mümkün değil. Her iki odanın eleştirisini yorumsuz bir şekilde aşağıda özetliyorum. Yorum sizin.

 

Şehir Plancıları Odası: “Şehirciliğin ve mimarlığın yüz karası”;

 

Şehircilik alanındaki faaliyetlerinden dolayı TOKİ Başkanı‘na verilen fahri doktorluk unvanı bu konuda birinci derecede sorumluluğu ve yetkinliği bulunan TMMOB Şehir Plancıları Odası ve meslek çevresi açısından kabul edilebilir değildir. 

 

TOKİ kamu kaynaklarını kullanarak, uzun süredir kentlerimizin büyük bölümünde geri döndürülmesi mümkün olmayan hasarlara yol açmış, birçok kentin planlı gelişme perspektifini, gelişigüzel açtığı gelişme alanlarıyla, ortadan kaldırmıştır. Şehirciliğin ve mimarlığın yüz karası yapılaşmalara neden olmanın yanı sıra, özellikle gecekondu alanlarında ve çöküntü bölgelerinde yaşayan yoksul kesimlere duyarsız bir yaklaşımla uygulamaya sokulan kentsel dönüşüm projeleri bu kesimlerin daha da yoksullaşmasına ve yaşam çevrelerinden tasfiye edilmesine neden olmuştur. TOKİ Başkanı‘nın bu kesimlere yaklaşımındaki ön yargılı tavır da ayrıca dikkat çekicidir. 

 

Bütün bu olumsuzlukların arasında, Gazi Üniversitesi‘nin TOKİ uygulamalarını ve TOKİ Başkanı‘nın bu süreçteki rolünü olumlu karşılaması, bu olumlu değerlendirmeleri bir üniversitenin yapması gerektiği gibi, bilimsel veri ve araştırmalara dayandırmadan yapması üzücü ve kaygı vericidir. Gazi Üniversitesi‘nin TOKİ Başkanı‘na vermiş olduğu fahri doktora unvanının gelecekte hatırlanmak istenmeyecek bir hata olarak kayda geçeceğini hatırlatır, kamuoyuna bu konudaki kaygı ve düşüncemizi iletmek isteriz. 

 

İnşaat Mühendisleri Odası: “Doktora Unvanı Rant Politikalarını Ödüllendirmektir”;

 

Bayraktar‘ın, TOKİ‘nin amacını anlatırken kullandığı "gecekondu dönüşümü ile kaçak ve çarpık kentsel alanların iyileştirilmesi, ayrıca eş zamanlı olarak yeni ve planlı kentsel arsa üretimini sağlamak suretiyle kent merkezlerinde bulunan değerli arsaların, kentin prestijini arttıracak özel proje alanları olarak geliştirilmesini sağlamak" ifadeleri de üzerine yüklenen sorumluluğun adeta itirafı gibidir. TOKİ, söylendiği gibi dar gelirlilere konut değil zenginlere yatırım araçları üretmektedir. TOKİ‘nin İstanbul‘da yaptığı konutların yüzde 56‘sı lüks ve gelir getirici nitelikteyken ancak yüzde 44‘ü ise sosyal konut niteliğine sahiptir. Bu oranlar TOKİ‘nin İstanbul‘u zenginlere; yerli yabancı sermaye gruplarına pazarladığını göstermektedir. Bu durum İstanbul‘la sınırlı da değildir. TOKİ kaynaklarının ancak % 22‘si yoksul ve dar gelirlilere yatırım olarak dönmektedir.

 

Üstelik TOKİ alt gelir grubundaki insanları ev sahibi değil "20 yıl vadelerle devletin kiracısı" yapmaktadır. TOKİ‘ye olan borçlarını ödeyemeyen insanların evlerine haciz gelmeye başlamıştır. TOKİ tarafından kentsel dönüşüm kapsamına alınan bölgelerde yaşayan ve hak sahipliğine dayanarak ev sahibi olanlar, bölgenin değişen ekonomik-sosyal-kültürel ortamında barınamamış ve mahallelerini terk etmek zorunda kalmışlardır. TOKİ aynı zamanda siyasi iktidara yakınlığıyla bilinen yeni kurulan kimi firmaları da kamu kaynaklarıyla zengin etmeye de hizmet etmiştir. Bayraktar‘ın ve bağlı bulunduğu siyasi iktidarın kamu hizmeti anlayışı ortadayken kendisine verilen fahri doktora unvanı olsa olsa bu politikaların desteklenmesi anlamına gelmektedir. 

 

Gazi Üniversitesi‘nin verdiği kararı içimize sindirmediğimizi ifade ediyor ve ekliyoruz ki Toplu Konut İdaresi; Kentte oluşan rantı kamu yararına kullanan, altyapı finansmanının geliştirilmesi ve altyapının iyileştirilmesi için çaba sarf eden, kaçak ve niteliksiz yapılaşmanın önüne geçen bir yapıya kavuşturulmalıdır. Özetle TOKİ, zenginlere yatırım aracı yoksullara niteliksiz konut üreten bir kurum değil asli görevi olan konut sorununun çözümüne dönük kamu yararına çalışan bir kurum haline getirilmelidir.

 

Ayhan Turan / Günebakış