İzmit Romanlara Ev Projesi'nde Roman Vatandaşlara Ücretsiz Ev

Bu konuda görüşmeler yapmak üzere Ankara’ya giden Başkan Doğan, TOKİ Başkanı Erdoğan Bayraktar ile görüşmüş. Doğan, 9 aydan bu yana üzerinde çalıştıkları proje ile ilgili olarak TOKİ Başkanı ile kesin mutabakat sağlandığını açıklamış. 

 

İzmit Belediyesi’nin Romanlara Ev Projesi, öncelikle Yenimahalle, Serdar, Yenidoğan Mahallelerinde çok kötü koşullarda oturan roman vatandaşlar için uygulanacak. Arızlı bölgesinde TOKİ, dar gelir grupları için toplam 1000 konut inşa edecek. Bu konutların 420 adedi, İzmit Belediyesi tarafından kamulaştırılacak Roman ailelere ücretsiz verilecek. Konutlar 67.5 metrekare kullanım alanlı, 2+1 tipinde olacak. Sitede okul, sağlık ocağı gibi sosyal binalar da bulunacak. 

 

Proje ilk bakışta güzel görünüyor. Ama Romanları adreslerinden bir çırpıda kazıyıp atmak, apartmanda iki odalı daireleri sokmak mümkün olabilir mi? 

 

Bence olmaz. Romanlar apartmanda yaşamaz! 

 

Romanlara apartman dairesi projesi, İstanbul Sulukule’de hayal kırıklığıyla sonuçlanmıştır. Aynısı İzmit’te de olur. 

Surdibi’nin tarihi Roman mahallesi Sulukule, geçtiğimiz yıllarda yıkıldı, dümdüz edildi. 

 

Kentsel dönüşüm neredeyse herkesin birbiriyle akraba olduğu bu mahallede genç, yaşlı, kadın, erkek, kiracı, ev sahibi bütün insanların hayatını etkiledi. Burada herkes bir şeyini kaybetti; kimisi evini, kimisi işini, kimisi çocukluğunu, kimisi ömrünün en güzel yıllarını… Yine de bu hoyratlık mahallenin zenginlerine başka, yoksullarına başka türlü değdi. Yeryüzünden silinen tarihi semt ile birlikte, yaşlıları, yalnızları ve muhtaçları esirgeyen, koruyan mahalle dokusu da yok oldu gitti; insanlar birbirini kaybetti.

 

Sulukule’den zorla tahliye edilen yoksullar, ne kadar süreceği ve nereye varacağı belirsiz bir göç yoluna ilk adımı attılar. Aslında yoksulların büyük “dış göç”ünün öncesinde mahalle içinde iki yıl süren bir “iç göç” dönemi vardı.

 

Dar gelirliler çok çaresizdiler. Bütün zenginliği, bir ömür boyu çalışıp didinerek satın aldığı ve halen içinde oturduğu konuttan ibaret olanlar adeta şok geçiriyordu. Çoğunlukla yaşlı emeklilerden oluşan bu talihsiz grup, kentsel dönüşüme ömrünün sonbaharında yakalanmıştı. İçlerinde 75 yaşında, istemeye istemeye 15 sene sürecek bir borç yükünü kabullenenler oldu. Bazısı daha yeni evin temeline kazma vurulmadan son nefesini vermişti bile.

 

İç ve dış kamuoyundan yükselen eleştiriler rant projesinde en küçük bir yumuşama yaratmadı. Fatih Belediyesi eleştirileri demode medya stratejileriyle geçiştirmeye çalışıyordu. Yerel halk zorla tahliye edilirken, Başkan “dünyanın en sosyal projesini yaptığını” anlatıp duruyor, projenin beyin takımı, ürününü “romantik ve insani” olarak tanımlıyordu. Belediye’nin basın danışmanları uzunca bir süre Başkan’ın elini sıkan herkesi projenin hayranı ilan etmeyi sürdürdü. Kamuoyunu aptal yerine koyan bu stratejiler vicdanları ikna edemedi. Belediye projesinin sağladığı rant dillere düştü; mafya dizilerindeki repliklere, lise öğrencilerinin ödevlerine kadar girdi. 

 

Sulukule’yi terk etmek zorunda kalanlar, gittikleri apartman dairelerinde pek fazla kalamadılar. Sitede, apartmanda, şehirden uzakta yaşamak onların tarzı değildi. Çoğu bir süre sonra dairelerini ya kiraya verdiler ya da yok pahasına satarak yeniden İstanbul’un derinliklerine döndüler. İstanbul’un hareketli yaşamı, Romanların genetik mizacınının da bir yansımasıydı. Bu insanları kendin hareketinden ve özgür yaşamlarından kopartıp almak pek kolay değildir. Korkarım ki, İzmit’teki proje de amacına ulaşamayacaktır.