İstanbul REstate'de Projeler Sergilendi

Türkiye’nin ilk uluslararası katılımlı bölgesel gayrimenkul buluşması İstanbul REstate ve 9. Gayrimenkul Zirvesi, Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı’nda başladı.

Gayrimenkul yatırım Ortaklığı Derneği GYODER tarafından ’in dünyanın en büyük fuar organizatörü Reed Exhibitions ile işbirliğinde düzenlenen zirvede GYODER Başkanı Turgay Tanes, Türkiye Bankalar Birliği Başkanı Ersin Özince ve TOKİ Başkanı Erdoğan Bayraktar açılış konuşmaları yaptı. 9. Gayrimenkul Zirvesi’nde Türkiye ve dünyanın önde gelen gayrimenkul şirketlerinin üst düzey yöneticileri ve sektör profesyonelleri bir araya geldi.

GYODER Başkanı Turgay Tanes Gayrimenkul Zirvesi’nin açılış konuşmasında, İstanbul REstate’in, gerek konsepti gerekse uluslararası boyutuyla 5 yıl içinde dünyanın en önemli fuarı haline geleceğini söyledi.

10 milyar dolarlık proje sergileniyor

Gayrimenkul Zirvesi ve Gayrimenkul Fuarı’nı bir arada sunarak dünyada bir ilki gerçekleştiren İstanbul REstate, Türkiye’nin ilk uluslararası katılımlı bölgesel gayrimenkul buluşması olarak, Avrupa, Ortadoğu, Rusya, Türki Cumhuriyetler, Kuzey Afrika, Akdeniz Bölgesi ve Türkiye’den 1500’e yakın kurumsal ziyaretçi, çok sayıda ulusal ve uluslararası yatırımcı ile dünyanın önde gelen gayrimenkul şirketlerinin yanı sıra İstanbul, Ankara, Viyana, Tiflis ve Bakü büyükşehir belediyelerini aynı çatı altında buluşturacak. Önümüzdeki 5 yıl içinde dünyanın en büyük gayrimenkul buluşması olması beklenen İstanbul REstate’e katılacak 50’nin üzerinde ulusal ve uluslararası firma, toplam değeri 10 milyar doları aşan projelerini sergileme fırsatı bulurken, yapılan oturumlarda yatırım olanakları tartışılıp yeni işbirliklerinin temelleri atılacak.

Türkiye Bankalar Birliği Başkanı Özince:

‘Gayrimenkul kredisi kadar sorunsuz hiçbir kredimiz yok’

Zirvenin açılışında konuşan Türkiye Bankalar Birliği Başkanı Ersin Özince, Türkiye’nin fevkalade gayrimenkul ve inşaat sektörüne sahip olmasına rağmen, maalesef halen gayrimenkulü menkulleştirme ile ilgili değerlendirmeler yapılmaya devam edildiğini söyledi.

Gayrimenkul üzerine borç veren bir sektörün temsilcisi olarak şu anda gayrimenkul kredileri, konut kredileri kadar sorunsuz hiçbir kredileri olmadığını dile getiren Özince, şunları kaydetti:

"Envai çeşit kredi veriyoruz. Gayrimenkul kredisi kadar sorunsuz hiçbir kredimiz yok. Gelişmiş ülkelerde sorun gayrimenkul kredilerinden çıktı, bizde durum tam tersi. Bizde de gayrimenkul kredilerinde konjonktürden ötürü birtakım bozulmalar var, olmaya da devam ediyor ama gayrimenkul kredileri her zaman cazibesini koruyacak düşüncesindeyim. Bu konuda çok ciddi potansiyel var. İnsanlar gayrimenkule sahip olmak istiyorlar, gayrimenkule yatırım yapmak istiyorlar."

‘Fiyatlar genelde yükseliş gösteriyor’

Bazı aşırı değerleme durumları, bazı spekülatif gelişmeler dengesizlikler yaratsa da fiyatların sürekli bir çıkış eğrisinde olduğunu ifade eden Özince, "Yüzde 1’li seviyelerdeki gayrimenkul kredileri sorunlu oranı şahsen beni hiç endişelendirmiyor. Yani dünyanın başta Amerika olmak üzere çeşitli ülkelerinde çok büyük sorunlara neden olan konut finansmanı ülkemizde önümüzdeki dönemlerde de tam tersi tablo göstermeye devam edecek. Bundan yararlanmak mümkün diye düşünüyorum" dedi.

Konut kredileri ile ilgili çeşitli teşvikler getirildiğini, ancak maalesef ipotek alınmamışsa konut finansmanının bu avantajdan yararlanamadığını ifade eden Özince, "İlla ipotek şart mıdır? İlgili bakanlara ilettik. Para ve sermaye piyasası ile ilgili hiçbir gri alan kalmamalıdır" dedi.

‘İstanbul finans kenti olmalı’

Konut kredilerinin tüketici kredisi kapsamında olmaması gerektiğini belirten Özince, eğer konut kredileri tüketici kredisi kapsamında kısıtlanırsa bunu refinanse edilmesini bile engellemenin mümkün olacağını belirtti. İstanbul’un finans merkezi olmasıyla ilgili olarak da Özince, şunları kaydetti:

"Bankalar Birliği, ’İstanbul finans merkezi’ isimli bir vizyonla ortaya çıkılmasını arzu ediyor. Buradan anladığımız İstanbul’un içinde gayrimenkul projesi değildir. İstanbul’un içinde de finans yöreleri mutlaka imar politikalarının konusudur, ancak bizim muradımız Türkiye’yi bir finans cenneti olarak görmektir. Bunu bir hayal olarak görmeyin. Bu yaklaşık 20 yıllık bir çalışmayı gerektirmektedir. Ancak biz Bankalar Birliği olarak bu yıl ülkemizde yapılacak IMF ve Dünya Bankası toplantıları sırasında Türkiye’nin bu konudaki deklarasyonunu ve taahhüdünü ortaya koyması gerektiğini düşünüyoruz."

TOKİ Başkanı Bayraktar:

‘GYO’lar daha gayretli olmalı’

Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanı Erdoğan Bayraktar da zirvede yaptığı konuşmada gayrimenkulün, insanların hayatının devam etmesi için gereken yegane unsur olduğunu belirtti.

Krizin, 2006 yılının sonlarına doğru, tutsat (mortgage) kredilerinin aşırı şişmesinden kaynaklandığına dikkati çeken Bayraktar, "Dünya o kadar globalleşti ki artık ekonomik kriz değil, domuz gribinden, kuş gribinden tutun, dünyanın bir tarafında olan olumsuzluk, tüm dünyaya dalga dalga yayılıyor" dedi.

Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının (GYO) da sektöre çok ciddi katkılarda bulunduğunu anlatan Bayraktar, "Şu anda 13-15 civarında GYO’mız var. GYO’larımız yapıları itibariyle daha çok arazileri, imarlı arsa haline getiren ve bunları piyasaya sunan bir gayret içerisinde olmalıdır" dedi.

Gayrimenkullerin, menkulleştirilmesi konusunda da ciddi adımların atılması gerektiğine işaret eden Bayraktar, şunları kaydetti:

"Gayrimenkullerin yüzde 60-70’inin devlete ait olduğu hep söylenir ve eleştirilir ama bu arazilere baktığımızda, büyük bir kısmını, orman, su havzaları ve tarım alanları gibi kullanıma uygun alanlar olmadığını görüyoruz. TOKİ olarak zaten Hazineden uygun olan arsaları almaya çalışıyoruz. Son dönemde ne kadar kıyıda köşede kalmış arsa varsa, bunları piyasaya sunmak için gayret gösteriyoruz."

‘Güçlü firmalar ayakta kaldı’

Bayraktar, Türkiye’nin gayrimenkul yapısının 1950’li yıllardan sonra bozulmaya başlandığına dikkati çekerek, özellikle, İstanbul, İzmir ve Bursa’da yeni gelişen bölgelerde çok daha fazla çarpık yapının oluştuğunu söyledi. Gayrimenkulü geliştirmek için Türkiye’nin yeni yasalara ihtiyacı olduğunu anlatan Bayraktar, gayrimenkulle ilgili olan sektörlerin de kendilerini çok daha fazla geliştirmesi gerektiğini ifade etti.

Bayraktar, "Özellikle son dönemde gerek TOKİ’nin yaptığı hasılat paylaşımı projeleriyle gerekse de kendini geliştirmiş özel sektör müteahhitlerimizin kendisinin geliştirdiği projelerle Türkiye’ye yeni bir vizyon geldi. Modern dünyanın en ileri noktalarında olan yapılar, Türkiye’ye taşındı. Bunların daha da geliştirilmesi lazım" şeklinde konuştu.

’Kriz bir bakıma faydalı oldu’

Krizin, bir bakımdan gayrimenkul sektörüne faydası olduğunu dile getiren Bayraktar, "Öldürmeyen her darbe, daha da güçlendirir" dedi.

Zaman içerisinde olur olmadık herkesin gayrimenkul sektörüne girdiğini, ancak krizle "döküldüklerini" belirten Bayraktar, meslekte yetişen, mesleğini iyi bilen, teknik donanımı olan ve maddi açıdan güçlü olan firmaların ayakta kalabildiğini söyledi.

Meslekle alakası olmayanların, kaliteyi düşündüklerini ve risk ortamlarını artırdıklarını dile getiren Bayraktar, şöyle devam etti:

"Bu bakımdan, bu krizin size çok ciddi faydası olacağını, sağlam ve işini iyi bilen firmaların yoluna devam edeceğini ama bundan sonra da çok aşırı para kazanma dönemlerinin olmayacağını da çok iyi görüyoruz. TOKİ olarak biz de bu noktada gayretlerimizi sürdürmekteyiz. Türkiye’deki konut ihtiyacının, yüzde 5-10’unu yapıyoruz. Piyasayı disipline etmek, fiyatları aşağıya çekmek, kaliteyi artırmak, özel sektörün gitmediği yerlere gitmek ve inşaat sektörünün önünü açmak için uygulamalar yapıyoruz. Yoksa devlet sektörü olarak bu işin tamamını yapalım diye değil.

Son yıllarda geliştirdiğimiz arsa satışı karşılığı hasılat paylaşımı projeleriyle Türkiye’ye ilkleri yaşattık. Daha önce ABD’de ve Japonya’da uygulanan modeli, Türkiye’ye getirdik. Bu da müteahhitlerimizin gelişmesine sebep oldu. Bunlar, dalga dalga artacak."

‘Lüks konut durma noktasına geldi’

Gazetecilerin sorularını da yanıtlayan TOKİ Başkanı Bayraktar, bir soru üzerine, krizin en fazla gayrimenkul sektörünü etkilediğini, kaynaklarının büyük bir bölümünü arsa satışı karşılığı hasılat projelerinden elde ettiklerini ve buralarda satışlar durma noktasına gelince kaynaklarında ve projelerinde azalma olduğunu söyledi.

Bugünlerde ise piyasanın dengeye geldiğini, satışlarda bir canlanma, piyasada bir hareketlenme olduğunu belirten Bayraktar, hasılat paylaşımı projelerinden tekrar gelir elde etmeye başladıklarını, orta gelir grubuna sattıkları konutlardan da paranın gelmeye başladığını, iki aydır piyasaya güvenin geldiğini ve talepte artma olduğunu bildirdi.

Başka bir soru üzerine de Bayraktar, yeni yatırımlarda geçen yıla göre artış olduğunu, özel sektörün, hasılat paylaşımı projelerini sormaya başladığını anlatarak, "Ancak şu anda çok ciddi bir ihalemiz yok. Önümüzdeki 2-3 ay içerisinde hasılat paylaşımı projelerinin ihalelerine çıkmaya tekrar başlayacağız" dedi.

İstanbul’un finans merkezi olması yönünde de Türkiye, Avrupa, Orta Doğu ve Balkanlar’da ciddi bir beklentinin oluştuğuna dikkati çeken Bayraktar, bu konuda İstanbul’da çeşitli organizasyonların olacağını, TOKİ’nin de bu organizasyonların içinde yer alacağını söyledi.

‘Arsa bulmak zor, kentsel dönüşüm gerekli’

İstanbul’da arsa bulmanın zor olduğunu vurgulayan Bayraktar, kentsel dönüşüm ile İstanbul’da arazilerin kazanılabileceğini ifade etti. Bu konuda da açık gözlülere fırsat verilmemesi gerektiğini vurgulayan Bayraktar, devletin, vatandaş menfaatli, millet menfaatli bir yapıda olduğunun kavratılması gerektiğini belirtti.

‘Seyrantepe’de garanti isteriz’

Bir gazetecinin, Seyrantepe ihalesine ilişkin son gelişmeleri sorması üzerine de Bayraktar, şunları söyledi:

"TOKİ olarak, Seyrantepe Spor Kompleksi projesinde kendi haddimizi, kendi yetkilerimizi aşarak, risk alarak, Türk sporuna katkılarımız olsun diye kolaylıklar gösterdik ve belli bir noktaya geldi. Bundan sonra yasal olarak yapmamız gereken bir şey yok. Bunu ya kendimiz yapacağız ya ihale edip yapacağız ya da mevcut yüklenici gerekli garantiyi verir, bizi inandırırsa onunla devam edeceğiz. Ama sadece işe başladı diye onun önünü açmayız. Bu konuda süre başladı. Bir hafta, 10 gün geçti. 15 günü var. Sadece oraya gidip başlamasıyla o işi bir daha devam ettirmemiz mümkün değil. Bitireceğini mutlaka garanti edecek."

‘140 bin konut daha yapacağız’

Bir soru üzerine 2011 yılının sonuna kadar 500 bin konut hedeflerinin olduğunu, şu anda 360 bin konutta olduklarını ve 140 bin konut daha yapacaklarını anlatan Bayraktar, bu konutların büyük bir kısmının ise alt gelir grubu ve kentsel dönüşüm projeleri çerçevesinde olacağını bildirdi.