Köşe Yazarlarının Kanal İstanbul Değerlendirmeleri

Başbaka Erdoğan'ın dün açıkladığı 'çılgın proje' Kanal İstanbul bugünkü basında geniş yer buldu. İşte köşe yazarlarının 'Çılgın proje' değerlendirmeleri:

Oktay Ekinci: Hayalet proje
Başbakan’ın hayalim dediği ve çevresinde yüksek yoğunluklu yeni emlak yatırım alanları yaratacağını açıkça belirttiği proje, kente değil, ‘kentin rantına sevdalanma’nın doruktaki göstergesi... Böylesi bir ‘hayalet’le halktan oy istenmesinin nedeni ise toplumun gerçekleri düşünmesi yerine ‘hayallerle oyalanması’nı hedeflemekten başka nasıl açıklanabilir? (Cumhuriyet)

Zülfü Livaneli: Büyük İskender projesi
Anlaşılan, Osmanlı’dan beri tartışılagelen “kanal“ projesi başlıyor. Haberlerde buna “İstanbul’a ikinci Boğaz“ deniliyor. Bu durum bana İstanbul Boğazı’yla ilgili efsaneleri hatırlattı. Bu efsaneleri, “Engereğin Gözü“ adlı romanımda kullanmıştım......Demek ki tarih tekrar edecek ve yaşayanlar, masallardaki gibi iki denizin birleştiği ana, yani coşkun denizin kanalı doldurmasına şahit olacak. Heyecanlı bir iş! (Vatan)

Yılmaz Özdil: Gemicik oluyorsa, boğazcık niye olmasın şekerim?
Karadeniz’i Marmara Denizi’ne bağlayacakmış iyi mi... Arada irtibat yoktu çünkü. Arazileri çılgın’casına kapatan ileri görüşlü (!) arkadaşlarla, memlekete boru döşeme uzmanı olan müteahhitlerin cebi arasında güzel bi kanal olacak sanırım...
Yırtarım semtleri
cüzdanlara sığmam, taşarım
kükremiş sel gibiyim
İstanbul’u çiğner, aşarım
hangi çılgın bana zincir vuracakmış?
Şaşarım.
E adını koyalım.
Arap’ınki Süveyş...
Bizimki olsa olsa, söğüş kanalı. (Hürriyet)


Can Ataklı: Proje çılgın olmasına çılgın da
Tayyip Erdoğan sonunda “çılgın projesini” açıkladı. Aylardır bir “kanal projesi”nden söz ediliyordu zaten. Ben açıkçası “belki başka bir projedir” diye beklemedim değil. Ama sonuçta ortaya İstanbul’un batısından geçen “ikinci bir deniz yolu” projesi çıktı. Yani bildiğimiz, tahmin edilen proje. Çılgın mı? Evet çılgın. Çünkü en başta herhalde çok pahalı bir proje. Tabii bir de yapımı herhalde çok uzun sürecektir. Bitmesi, orada yeni bir hayatın başlaması ve keyif verir hale gelmesi için çok bekleyeceğiz ki, o açıdan yazık... ...Benim en merak ettiğim, 150 metre genişliğindeki bir kanal nedeniyle çok sayıda köprü yapılması da gerekecektir. Bunun trafiğe etkisi ne olacak? Zaten İstanbul’un ana trafiği köprüler yüzünden sıkışmıyor mu?.. (Vatan)


Mehmet Y. Yılmaz: Başbakan'ın gündemi değiştiren hamlesi
Başbakan Erdoğan’ın Hıncal Uluç tarafından konulmuş ismiyle “çılgın proje”sini açıkladığı toplantıyı televizyondan canlı olarak izledim. Yandaş medyadaki yazarların Kemal Kılıçdaroğlu’nun projelerini duyduklarında yaptığı gibi “Kaynağını açıkla, parayı nereden bulacaksın, popülist, paralar boşa gidecek” gibi bir eleştiride bulunmayacağım. Tam tersine, siyasi kişiliklerin büyük projeleri kendilerine hedef seçmelerinin yararına inanırım. Tarihin ilk çağlarından beri ayakta kalabilmiş, yakın zamanda yapılmış ve büyüklükleri ile yaşamı değiştirmiş eserler büyük düşüncelerin sonucudur. Yapabilirler, yapamazlar ama ülkeyi yönetmeye talip olan siyasetçilerin büyük hedeflerinin olmasının bir zararı olmaz, yeter ki hırsları akıllarının önüne geçmesin!.. (Hürriyet)


Güngör Uras: Kanal istanbul çevrede yaratacağı rantla yapılabilir
Tünel İstanbul için para bulmak imkânsız değil. Hem de proje öz kaynak ile finanse edilebilir. Eğer proje bir kamu projesi olarak geliştirilir ve kanal için yapılacak istimlak sırasında, kanalın iki yanındaki geniş topraklar “Devlet Arsa Ofisi” mülkiyetine geçirilir ise kanalın yaratacağı arsa rantı ile kanal inşa maliyeti karşılanabilir... Kanalın maliyeti 40 milyar dolar dolayında olabilir. Mimar Sinan Gerim, bir süre önce Haliç’i, Kağıthane ve Alibeyköy dereleri üzerinden Büyükdere’ye bağlayacak bir proje hazırlamış ve Erdoğan’a sunmuştu. Bağlantı 25 metre derinlikte 100 metre genişlikte olacak proje 2 yılda bitecekti. Kazı işi “Çılgın Proje” diye adlandırılan Kanal İstanbul’un yarısından az olan bu projenin 20 milyar dolar olacağı hesaplanmıştı. (Milliyet)


Mehmet Altan: Çılgın projenin çipi
Başbakan Erdoğan’ın “kanal projesi” bende birçok çağrışıma yol açtı... “AB Üyesi Ülkelerin Mukayeseli Ekonomik Yapısı” dersinde zaman zaman öğrencilerden “iç suyollarını” karşılaştırarak “ulusal pazar” kıyaslamaları yapmalarını isterim... O kıyaslamalar Türkiye’nin iç suyolları açısından ne kadar cılız olduğunu da gösterir... Örneğin, Türkiye yüzölçümünün sadece üçte ikisi kadar bir alana sahip Fransa’da Kapitalizm’in gelişmesinin bir göstergesi olan iç suyolları on beş bin kilometre iken, hala kırk bin mezrası bulunan Türkiye’de suyolları bin iki yüz kilometredir... Bu düzeydeki bir ülkede, “İkinci Boğaz” önerisi eğer kazançları mahsurlarının önünde koşacak ise hem önemli, hem de anlamlı... (Star)


Reha Muhtar: Kanal istanbul karaszıları etkiler
Kanal İstanbul ne kadar gerçek İstanbul olur bilmem... İki yakası, İstanbul Boğazı’na mı benzer, yoksa kongre sarayları, iş merkezleri ile daha abir sanayi bölgesi havası mı çizer kestiremiyorum... O bölgelerdeki ormanlık arazi ne olacak, arsa fiyatları nasıl spekülasyonlara uğrayacak, bunlardan kimler nasıl nemalanacak bunları da çözemem... Kanal İstanbul’la Marmara Fay’ı ve deprem ilişkisini, tsunami tehlikesini nasıl çözecekler tahmin edemiyorum... Fakat İstanbul Boğazı’nın yanısıra bir de Kanal İstanbul’a sahip olmak heyecanlandırıyor beni... Muhtemelen birçok insanı heyecanlandıracak... AKP’ye düşman olmayan kararsız seçmen, “bunu yapar bunlar” deyip, iktidar partisine yönelecek... (Vatan)


Ahmet Kekeç: Daha çılgını var
Başbakan “çılgın projesini” açıkladı: İstanbul, ikinci bir boğaza kavuşuyor. Mashattan şaklabanlıklarıyla New York’tan rol çalmaya gerek kalmayacak, İstanbul hakiki anlamda New York olacak. Herhalde iyi olacak... İkinci bir ulaşım kanalı, yeni bir cazibe merkezi, yeni yerleşim alanları, İstanbul’daki yoğunluğun kuzey batıya kayması... Hepsi güzel de, ben “daha çılgınını” biliyorum. (Star)


Can Dündar: Çılgın
Başbakan “Çılgın Proje”sini açıklarken diyor ki: “Bugün Boğaz trafiği yüzünden ata yadigârlarımız tehdit altında... Biraz da kültür varlıklarımızı muhafaza etmek adına bu büyük adımı atıyoruz.” Ne güzel! Ama ondan hemen önce şu cümleleri söylüyor: “Bu zihniyet, Marmaray’ı 4 yıl erteletti bize... Kazılar esnasında çanak çömlek çıkmış diye yatırımı engelletti.” Peki Boğaz’daki kültür varlıkları “ata yadigârı” da, Marmaray’ın altından çıkanlar niye “çanak çömlek”? Çünkü Başbakan, bu toprakların tarihini Türklük ve Müslümanlıkla başlatıyor. Öncesini “ata”dan saymıyor... (Milliyet)


Erdal Şafak: Kubbede baki kalan
İşte Başbakan Erdoğan, ‘Muhteşem projesi’ ile şair Nedim'in bir kasidesinde ‘Bir sengine yekpare acem mülkü fedadır’ dediği ‘Bi-misl'ü beha’ İstanbul'u coğrafi, mimari, şehircilik, ekonomik açılardan bambaşka boyutlara taşıyor. Helal olsun. İçinden iki deniz geçen, bir ada ve iki yarımadadan oluşan İstanbul'u bir an önce görmek ve yaşamak için hep birlikte gün sayalım. (Sabah)


Ergun Babahan: Çanak çömlek patlamasın!
Tayyip Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti’ne damgasını vurmak istiyor, bu ülke tarihinde özel yeri olsun istiyor. Hedefi açık, 2023’te bu ülkenin tepesinde olmak. Bunu da Türkiye’de iz bırakacak eserlerle yapmak istiyor. Erdoğan burada İstanbul’a özel önem veriyor ki, bunda çok haklı. O bu kentin makus talihini yendi, çehresini değiştirdi. Şimdi daha iddialı bir projeyle karşımızda. Geçmişi geleceğe bağlayacak bir proje bu ve bunu yapacak güce de sahip. Özal’ın dediği gibi, kimileri bu hayallere bile yetişemiyor. (Star)


Mustafa Mutlu: 'Çılgın demişlerdi' de inanmamıştım
Altı ay kadar önceydi... İlk kez Hıncal Uluç’tan duymuştuk “Çılgın Proje”yi... Bir yazısında Başbakan’ın kendisini arayarak İstanbul’la ilgili düşüncelerini paylaştığını belirtmiş ve kendisini çok heyecanlandıran bir projeden söz etmişti. Bu projeye de “Çılgın Proje” adını vermişti! O günden beri konusuz kalan hemen her yazar bu “Çılgın Proje”nin peşine düştü. Binbir tane senaryo yazıldı... Özellikle iktidar yalakalarını çok heyecanlandırdı ve eğlendirdi bu oyun; ama aç, yoksul insanların umurunda bile olmadı... İktidar yandaşları her ne kadar, az izlenen magazin programlarının çığırtkanları gibi “Azzzz sonraaaa” diye yayınlar yapıp, heyecan dozunu ülke geneline yaymaya çalışsalar da sadece yandaş müteahhitler inanılmaz bir beklenti içine girdi... Çünkü bu “proje”nin bir “inşaat projesi” olduğunu ve eninde sonunda kendilerine yarayacağını onlar da tahmin ediyordu... ...Kısacası, Türkiye’nin bu kadar büyük bir parası varsa... Bununla işsizlik, yoksulluk gibi kanayan yaraları sarmak yerine götürüp müteahhitlerin ve arsa spekülatörlerinin cebine koymak... Gerçekten de büyük bir çılgınlıktır!.. (Vatan)


Tarhan Erdem: Çılgın proje huzur getirmez
“‘Kanal İstanbul Projesi’ (KİP) geleceğimizi nasıl biçimlendirir? Yaratacağı göçe yakından bakmak bu soruyu cevaplamamıza yardımcı olabilir: Geçen yıl 73.7 milyon olan toplam nüfusumuzun, 2020 yılında 78 milyonu geçmesi beklenmekte. Bu yıllarda İstanbul, Tekirdağ’la Marmaray’ı doğu ve güneyden çevreleyen dört ilimizin toplam nüfusu 21 milyon. KİP projesi olmasa ve her şey son 10 yıldaki gibi gelişse, 2020 yılında bu çevrede 24-26 milyon kişi yaşayacaktı. Şimdi proje nedeniyle bu çevrenin nüfusu, 30-31 milyona çıkacak. Yani Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 30’u şimdi bu bölgede yaşarken, 2020’de yüzde 40’ı yaşayacak. Önümüzdeki on yılda bu bölgeye, nüfus artışı dışında 5-6 milyon kişi yerleşecek; diğer bölgeler nüfusu da bu kadar azalacak. (Milliyet)


Akif Beki: Erdoğan'ın zekâ gösterisi
Marmara'dan Karadeniz'e suni bir boğaz açma fikri gösteriyor ki, henüz gerçekleşmemiş hayalleri var Erdoğan'ın. Siyasetinin miadı dolmamış daha... Başbakan’ın dün açıkladığı ‘Kanal İstanbul’ projesi, yeni bir heyecan etkisi oluşturdu. Çılgın mı çılgın, gerçekçi mi gerçekçi, hayalperest mi hayalperest, mümkün mü evet mümkün! Daha iyi bir Türkiye hayalinin peşinden gittiği sürece, gücünden korkmayın Tayyip Erdoğan’ın. Eyüp Can (Radikal) Kim çılgın, proje mi Başbakan Erdoğan mı? Kanal ne zaman hayata geçer bilmiyorum ama kabul edelim seçimlerden hemen önce Başbakan çok başarılı bir vizyon kampanyası yürüttü. (Radikal)


Fikret Bila: Başbakan'ın çılgın projesi
Bu tür, uluslararası ölçekte büyük projelere ulusal yarar açısından bakmak gerekir. İstanbul’un ve Türkiye’nin geleceğine katkı sağlayacaksa, bu tür projelerin gerçekleşmesi için her iktidar katkı vermelidir. Tıpkı GAP projesi gibi. GAP’ın kimin fikri olduğu konusunda da çok tartışma yapılmış ama her iktidar bu projeye sahip çıkmıştır. Ulusal çıkarlar konu olduğunda tüm iktidarların aynı yönde davranması en doğru yoldur. (Milliyet)


Mehmet Ali Birand: Gerçekten çılgın bir proje
Başbakan’ın açıklaması bitince, ilk tepkim “gerçekten çılgın bir proje” oldu. Henüz tüm ayrıntıları belli olmasa da, Erdoğan’ın kafasındaki fikri anlamak zor değil. Gerçekleştirilmesi ne kadar güç ve pahalı olursa olsun, proje İstanbul’u ve boğazı büyük oranda rahatlatacak. Yepyeni şehirler kurulacak. Bambaşka bir manzara ile karşı karşıya kalacağız. Eğer hafızam beni yanıtlmıyorsa, buna benzer bir fikir ilk defa yıllar önce Bülent Ecevit tarafından ortaya atılmış, ancak pek üstünde durulmamıştı. Onun geçiş yolu Trakya üzerindendi. Boğaz’daki gemi trafiğini azaltma konusu ise, biraz sorunlu görünüyor. Nedeni de, boğaz trafiğinin Montreux anlaşmasıyla düzenlenmiş olması ve geçişlerin bedava yapılması. Oysa, böyle bir kanal açılırsa, geçen gemilerden para alınacak. Kanala o kadar harcama yaptıktan sonra, bedava geçiş düşünülemez tabii... Şimdi her kafadan bir ses çıkacak ve bol bol “yapılamaz ve gereksiz” kelimelerini duyacağız. Durun bakalım, ayrıntıları bir ortaya dökülsün de görelim. Bu kadarıyla dahi, gerçekten çılgın bir proje. (Posta)